چرا CV حاصل از واکسیناسیون در تجویز چشمی بهتر از اسپری است؟
چرا CV حاصل از واکسیناسیون در تجویز چشمی بهتر از اسپری است؟
۱. دقت در دوز دریافتی
در روش چشمی (Eye drop)، هر پرنده دقیقا یک دوز مشخص از واکسن (مثلاً 0.03 یا 0.05 ml) دریافت میکند.
✅ بنابراین:
همه پرندهها مقدار یکسانی ویروس زنده دریافت میکنند.
پاسخ ایمنی در گله یکنواختتر است.
→ در نتیجه SD (انحراف معیار) کم میشود ⇒ CV پایینتر
در مقابل، در روش اسپری (Spray):
هر پرنده مقدار متفاوتی از قطرات واکسن را استنشاق میکند.
بسته به محل قرارگیری در قفس یا تراکم سالن، دوز واقعی دریافتی متفاوت است.
→ در نتیجه پراکندگی تیتر (SD) زیاد و CV بالا میشود.
۲. کنترل بهتر در تماس با بافت هدف
در روش چشمی:
واکسن مستقیماً با ملتحمه چشم و بافت لنفاوی مرتبط (Harderian gland) تماس دارد.
این بافت نقش مهمی در تحریک ایمنی موضعی و عمومی دارد.
✅ بنابراین پاسخ ایمنی قویتر و یکنواختتر القا میشود.
اما در اسپری:
نفوذ قطرات به مجاری تنفسی به اندازه قطرات، رطوبت و تهویه بستگی دارد.
قطرات بزرگ در بینی میمانند، قطرات کوچک ممکن است استنشاق نشوند.
→ تفاوت در رسیدن آنتیژن به محل مؤثر باعث افزایش CV میشود.
۳. تأثیر شرایط محیطی و اپراتور
در اسپری:
دمای محیط، جهت باد، نوع نازل و مهارت فرد پاشنده همگی روی توزیع تأثیر دارند.
پرندگان دور از منبع اسپری معمولاً واکسن کمتری دریافت میکنند.
→ یکنواختی کمتر ⇒ CV بالا
در چشمی:
تزریق تکبهتک انجام میشود، متغیرهای محیطی تقریباً حذف میشوند.
→ CV پایین و واکسیناسیون قابل اطمینانتر
🔹 ۴. سطح استرس و پاسخ ایمنی
واکسن چشمی معمولاً با استرس کمتر و کنترل بیشتر اجرا میشود.
در اسپری، استرس گروهی (صدا، نور، تراکم) میتواند پاسخ ایمنی برخی پرندگان را کاهش دهد.
استرس باعث تفاوت در تیتر و افزایش CV میشود.
